+ Yorum Gönder
Her Telden ve Halk Oyunları - Dans Bölümünden Mardin Yöresi. ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. xRockİnGirLx
    Süper Moderator


    Mardin Yöresi.





    Mardin Yöresi. Forum Alev
    TÜRKÜLER
    Halk edebiyatı içinde, toplumun iç alemini yansıtan, insana ömür boyu arkadaşlık eden en dikkate değer unsur halk türkülerimizdir.
    Bizim sevinçli ve elemli günlerimizde bazen uzun hava bazen duygu coşumu olarak daima yanımızda olmuştur. Türkülerimizde geçen kelimelerin türü halkın öz dilini yansıtır.
    Halk Türkülerini sınıflayacak olursak: Tören Türküleri, Neşeli Havalar, Ağıtımsı (Hüzünlü Havalar), Olaylı Türküler, Meslek Türküleri, Kahramanlık Türküleri, Oyunlu Türküler, Hikaye Türküleri, Dini Türküler, Uzun Havalar (Mayalar)

    KİRPİKLERİN OK MUDUR !
    Kirpiklerin ok mudur oy oy
    Kalbime batıyor diyar Mardin güzeli
    Gözlerin güneş midir oy oy
    Kalbimi yakıyor diyar Mardin güzeli
    Güllere bak sevdiğim oy oy
    Bülbül kıskanıyor diyar Mardin güzeli
    Gülen yüzüme bakma oy oy
    Kalbim kan ağlıyor diyar Mardin güzeli

    MEMO
    Yağmur yağdı, çok yağdı
    Kamışlı doldu taştı
    Haber gelmiş Halep ten Deriyeli ler şaştı.
    Oy Memo, Memo, Memo, Memo Mardinli ye
    Nak.
    Memo Diyarbekirli ye
    Gerbiz kahvesinde anam Beni bıçakladılar
    Hastaneye götürüp
    Ameliyatla parçaladılar
    Yar yar diyar yar
    Yar yar diyar güzelim

    AH MERYEM
    Meryem, Meryemim, ölene dek seni beklerim,
    Göklerin Rabbinden selvi boyunu dilerim
    Nak.
    Salmarak yürüyüşün ceylan gibi
    O uzun boyun selvi gibi,
    Aklım basımdan gitti
    Görünce selvi boynunu.

    MARDİN OVASI TÜRKÜSÜ
    Deniz gibi engindir Mardin ovası
    İnsana huzur verir sağlam havası.
    Güneydoğu gülüdür bura Mardin ilidir
    Mertler, yiğitlerin yeridir.
    Gece gerdanlık gibi parlar ilimiz
    Söyleyelim daha yorulmaz dilimiz.
    Göğe doğru yükselmiş, Mardin Kalesi
    Bağlar ile bezenmiş kale gerisi
    Akşam güneş batarken, Mardin gökleri
    Alev gibi uzanır, renk demetleri
    Yazın tahtlar kurulur, hoştur ilimiz
    Söyleyelim daha, yorulmaz dilimiz.
    Sıra sıra dizilmiş, Mardin evleri
    Tünellerle örtülmüş, merdivenleri .
    Anlatmaya çalıştık İlimizi biz,
    Söylerdik daha amma, yoruldu dilimiz

    HALK OYUNLARI
    Halk oyunları (dansları) günümüzde de toplumsal yaşantıyı etkileyen önemli bir etkinliktir. Halk oyunlarının kökeni insanlık tarihi kadar eskidir. İlkel insanların topluluk halinde yaşaması ve kendilerini yöneten bir takım sihirli güçlere tapmaya başlaması ilk dansın doğuşuna neden oldu. Yöremizdeki halk oyunlarının figürleri incelendiğinde bu toplumlarda yaşayan medeniyetlerin kültürel yapısı açıkça ortaya çıkar.
    Mardin halk oyunları, düğünlerde, bayramlarda, özel günlerde ve her türlü törenlerde oynanır. Düğün törenlerinde törene katılanlar beli yerlerde toplanırlar. Bu yer, nişan için kız evi, düğün için erkek evidir. Törenin yapılacağı yere gelen konuklar karşılanır, ağırlanır ve tören bitiminde uğurlanır. Karşılama, ağırlama ve uğurlama törenlerinde oynanan halk oyunları ayrıdır.
    Karşılama, oyunun akışının hızla başlayıp yine aynı hızla biten oyundur.
    Ağırlama, ağır bir tavırla yavaş hareketlerle oynanan bir oyundur.
    Uğurlamada oyunlar yavaş başlayıp hızla biter.
    Oyunlar seyirci karşısında oynanır. Oyunun oynandığı ortam bazen bir evin avlusu, bazen bir oda bazen de bir düğün salonu olabilir. Ekip başı oyunu yönetir, komutlarıyla oyuncuları yönlendirir.
    Oyunlar genelde türkülüdür. Günümüzde; davul, zurna, klarnet, tulum, tef, tepsi, kaval, dilsiz kaval, erbana, kabak kemençe, şehir merkezinde, cümbüş, darbuka, zilli tef, bağlama ve koto eşliğinde oynanır. Halk oyunları düğün, nişan, kına, bayram, asker uğurlama, toplantılar ve törenlerde oynanır. Köylerde oynanan halk oyunları genellikle özel günlerde oynandığı için bayramlık tabir edilen en yeni, temiz, bazen de "Sandıktan" tabir edilen giysiler giyilerek oynanır.
    Halk oyunları oynandığı zaman, iyi bilenler gruba katılınca diğerleri çekilir ve bunları seyre başlar. Mardin halk oyunlarında kültürü oluşturan özelikler sadece güzel sanatların dallarının birer göstergesi değil, yaşamın ta kendisidir.
    Mardin halk oyunlarını sıralayacak olursak:

    BERİVAN : Süt sağma olayını anlatır, ağır bar havasındadır.

    CİRANE : Komşu aşkını anlatır, ağır bar havasındadır.
    KEÇİKANİ : Bu genç kız oyunu, sevgiyi, dostluğu, birlikteliği anlatır.

    MAMIR evgiliye ağıtı anlatır. Bar havasındadır.
    BİŞARO : Bağ bozumunu anlatan oyundur. Coşkuyu anlatır. Bay bayan karışık bazen de ayrı olarak oyun oynanmaktadır.

    SEGAVİ : Sevgi ve coşkuyu anlatır.

    CENBELLİ AĞA: Üzüntüyü ağıt şeklinde sergileyen oyundur. Bar havasındadır.

    HINNE :Kına yakma olayını anlatan oyundur. Sevinç ve birlikteliği anlatır.

    BABLEKAN : Kuyudan su çekme olayını anlatır.

    KEMALIM : Ataya duyulan sevgiyi, bağlılığı anlatır. Bar havasındadır.

    ÇECANI : Memleket özlemini anlatır.

    ÜÇ KIRMA : Üç kırmayla oynanan oyun bir erkek oyunudur. Ağır bar havasındadır.

    MERYEMİ: Aşk ve sevgiyi anlatır. Bar havasındadır.

    LORKE : Güzelliği coşkuyla anlatan bir oyundur.

    HİMALEYE : Coşkuyu anlatan bir oyundur.

    KESİRTİN : Çift kırmalıdır. Sevgi ve aşkı anlatır.

    ÇPİKLİ : Şiddet ve sevgiyi, jest ve mimiklerle uyumlaştıran bir oyundur.

    KOÇERE : Şehirden yaylaya çalışmak için gidenlerin mevsim sonunda işlerini bitirip ayrılacakları sırada kendi aralarında yaylalarda yaşadıklarını taklit ederek oynadıkları oyundur.

    HAFTANO : Giyinme ve kuşanma olayını anlatır.

    DİK OYUN : Toplumsal yaşamın disipliner yönünü anlatan bir oyundur.

    SEVGİ OYUNU : Her şeyde ve her yerde sevginin olması gerektiğini coşkuyla figürleştiren bir oyundur.

    RAKSIL HAVANIM : Elit tabaka hanımlarının bir araya geldiklerinde oynadıkları ve birlikteliği yansıtan bir oyundur. Ağır bar havasındadır.

    RİHANE: Oyun adını reyhan çiçeğinden almıştır. Oyunun özü çiçeğin büyüyüp yayıldıkça etrafa saçtığı muhteşem ve ferahlatıcı kokusunun etkisi insanoğlunun raks etmesini sağlamıştır. Ağır bar havasında olup, erkek oyunudur. Buna Atabarı da denir.

    YÖRE ÇİFTETELLİSİ : Coşkuyu anlatır. Bayan oyunudur.

    YÖRE HALAYI : Sevgiyi ve aşkı anlatır.0yun bar havasındadır.

    MALATYA : Birlikteliği anlatır. Bu oyunu bay ve bayan karışık oynar.
    OĞUZLU : Aşkın yüceliğini anlatır

    ONDÖRTLÜ : Sevgi ve aşkı anlatır.

    SAMRA : Aşkın yüceliğini anlatır. Ağır bar havasındadır.

    KEMANBAZO : Ayrılığı ve ayrılığa karşı duyulan sitemi anlatır.

    SABİHA: Mardin'de yaşanan ve sonu evlilikle biten ölümsüz bir aşkın öyküsüne dayanır. Bu öyle bir aşk ki, yıllanmış şarap gibi zamana hükmederek günümüze taşır. Ağır bar havasındadır.

    HAT MATAR (Yağmur yağdı): Çok özel, güzel olan memleketimizin yağmurla kazandığı ayrı havası anlatılmaktadır.

    ZEYZO : Umutsuz bir aşkın seven erkek için oluşturduğu hayal kırıklığı ve acıları konu eder.

    ESMERİM : Esmer tenli güzelleri anlatır.

    DİZO : Coşkuyu anlatır.
    BOTANİ : Birlik duygusunun sevgiyle kazandığı coşkuyu anlatır.

    CANTSU : Testiyle çeşmeden su taşıma olayını anlatır.

    ÇEPİKLİ : Coşkuyu anlatır.

    GÜLE : Divan edebiyatında sevgiliyi anlatan ,bülbülü deli eden aşkı anlatır.

    GOVEND : Bu oyun özlemi anlatır

    ŞEVKO : Özlemi anlatır. Bar havasındadır.

    HADDİNO : Birlikteliği anlatır.

    SEMRA : Aşk ile sevgiye olan özlemi anlatır.

    HIRPANİ : Aşk acısının bireyde uyandırdığı bir takım duyguları figürleştiren bir oyundur. Bar havasındadır.

    TORİVAN : Sevgiyi coşkuyla bütünleştirerek anlatır. Bar havasındadır.
    HURŞE : Sevinç ve coşkuyu anlatır. Kemençe ile oynanır. Doğal yaşamın bahşettiği mükemmelliğin karşısında duyulan sevinci oyunlaştırır.

    DALLAL : Sevgiliye duyulan özlemi anlatır. Bar havasındadır.

    BEYN İT DEVELİ : Aşk ve sevgiyi anlatır.

    KOSARİ : Birlikteliği anlatır. Bar havasındadır.

    Mardin ve Yöresi oyunlarındaki temel figürler: Çömelip doğrulma, titreme şeklindedir. Çökmeler iki şekildedir.
    1-Bağlı çökme: Eller bağlı olarak çökülür.
    2-Bağsız çökme: Eller açık olarak çökülür
    El vurma figürleri: Toplu ve tek olarak gözükür. Dönme figürleri; ani dönme, Kerteli dönme, Toplu dönme, tek dönme şeklindedir.
    Halk oyunlarında görülen model, sıra, halka, karşılama ve nokta modelidir. Sıra biçiminde göze çarpan unsurlar; düz dizi, eğri dizi, paralel dizi ve kopuk dizi olmak üzere dörde ayrılır.
    Hareket biçimi ise tek, çift ve karma yönlü olmak üzere üç şekildedir.




    SABİHA

    Bir tel çektim Mardin den
    Bin ah çektim derinden
    Le le le yaiha
    Babissour suyu gibi
    Yaş gelir gözlerimden
    L ele le yar Sabiha.

    Hamaylı var boyunda
    Cerresi var kolunda
    Le le le yar Sabiha

    Hamaylı var boynunda
    Cerresi var kolunda
    Le le le yar sabiha

    Çifte kurbanlar kestim
    Sultan Şeyhmus yolunda
    Le le le yar Sabiha.


    DALAL

    Bir ay doğdu karşıdan
    Yar bakıyor damdan Dalal oy Dalal
    Bir kez yanımdan gel geç
    Aklım al başımdan Dalal oy Dalal
    Gözlerin badem içi
    Ey kalbimin sevinci Dalal oy Dalal
    Gözümden akan yaşlar
    Sanki birer inci Dalal oy Dalal
    Şu Mardin in gülleri
    Öter bülbülleri Dalal oy Dalal
    Değer dünya malına
    Mardin güzelleri Dalal oy Dalal


    HINNE

    Senin yüreğinde insaf yok ne çare
    Ay le le le ay l ele hınne
    İnşallah düşersin düşmanın diline
    Ay le le le ay le le hınne
    Senin gönlünde benim yerim var mı söyle
    Ay le le le ay l ele hınne

    İnşallah seversin benim gibi böyle
    Ay le le le ay l ele hınne
    Gülmeyin a dostlar sefil halime
    Ay le le le ay l ele hınne
    Pul olurlu altın yere düşmekle
    Ay le le le ay l ele hınne



    YOLA ÇIKTIM MARDİN E

    Yola çıktım Mardin e düştüm senin derdine
    Ay ley ley deley, ley ley deley ley ley Halime
    Mevlam sabırlar versin yarini yitirene
    Ay ley ley deley, ley ley deley ley ley Halime
    Estel Midyat arası sevda başım belası
    Ay ley ley deley, ley ley deley ley ley Halime
    Senin baygın bakışın, bende yürek yarası
    Ay ley ley deley, ley ley deley ley ley Halime
    Bana gurbet gezdirir, kırkbin başlık parası
    Ay ley ley deley, ley ley deley ley ley Halime




    ŞEVKO

    Ah.Şu gelen kimin gülü
    Yaktı yandırdı beni
    Savurlu Mardin gülü

    Yar yaman yar yaman (Nak.)
    Ah yar aman Şevko

    Ah.Ben gül olam ez beni

    Tülbentlerden süz beni
    Sen kalem ol ben kağıt
    Ak gerdana yaz beni

    Nakarat.

    Ah.Balıktır suda yüzer
    Kekliktir kanat düzer
    Kız vefasız olunca
    Sevdiği mecnun gezer.

    Nakarat.



    ESMERANİ

    Ben bir keklik olaydım
    Dallarına konaydım
    Gelen geçen yolcudan
    Haberini soraydım

    Ah ye esmeri loy
    Habibi ıl esmerani
    Esmer ebu ıyun ıssud
    Eğet akli ğelleni

    Gidiyorum ağlama
    Karaları bağlama
    Saçlarından bir tel ver
    İlaç olsun yarama.



    DOLANIR

    Dolanır dolanır kölen olayım,
    Bahçelerde açmış gülün olayım,
    Çok severim seni kölen olayım,
    Gel bana gel gel güzelim.

    Doldur kadehleri içelim,
    Bu senede böyle gezelim
    Düşmanların başını ezelim

    Yağmur yağar sular akar göllere
    Kurban olam tatlı şirin sözlere
    Çok severim seni vermem ellere
    Gel bana gel gel güzelim

    NAKARAT










  2. Alev
    Özel Üye

    Mardin Yöresi. Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
mardin yöresi,  esmerani sözleri,  mardin yöresine ait türküler,  mardin yöresine ait türkü ve hikayesi,  mardinin yöreleri
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 3 kişi
islami Siteler Mumine