+ Yorum Gönder
Tarihimiz ve Türk Tarihi Bölümünden Gök Türkler'in Türeyiş Efsâneleri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. RüzgarGülü
    Bayan Üye


    Gök Türkler'in Türeyiş Efsâneleri





    Gök Türkler'in Türeyiş Efsâneleri Forum Alev
    Gök Türkler'in Türeyiş Efsâneleri

    Burada Ahmet Taşağıl'ın çevirilerinden yararlanarak sizlere Çin kaynaklarında bulunan birtakım Gök Türk türeyiş efsânelerini aktaracağım.


    Tong Dian (T'ung Tien), Bölüm 197:

    Alıntı:
    Gök Türkler
    Gök Türkler önceden Pingliang'ın ([P'ing-liang] şimdi Pingliang Jun [P'ing-liang Chün]) çeşitli Hu'larındandı [kuzeyli yabancı]. Aslında Hunlar'ın başka bir soyudur. Soyadları Ashina'dır [A-shih-na]. Sonraki Wei (zamanında) Taiwu ([T'ai-wu] 424-452), Qiequ [Ch'ieh-ch'ü] âilesini yıktı. (Qiequmujian'in [Ch'ieh-ch'ü-mu-chien] merkezi Gucang'daydı [Ku-ts'ang], Gucang şimdiki Gansu'da Wuwei ilçesi sınırlarındadır. Kuzey Liang'ın Wei tarafından yıkıldığı söylenirdi).

    Ashina beş yüz âile ile Ruanruanlar'a (Juan-juan) sığındı. Altay Dağları'nda oturdular. Bu dağın biçimi tolgaya (Doumou [Tou-mou]) benzediği için onların geleneğinde tolganın karşılığı olan Tujue [T'u-chüeh] olduğundan, onların unvânı bu oldu.

    Başka bir söylentiye göre onların ülkesi Batı Denizi'nin [neresi olduğu tam olarak kestirilemiyor, araştırmacılar değişik görüşler öne sürüyorlar] yukarısında komşu ülke tarafından yıkıldı. Erkek kadın küçük-büyük hepsi öldürüldü. Henüz on yaşında olan bir oğlan kaldı. Küçük olması nedeniyle öldürmeye kıyamadılar ve kollarını ayaklarını kökünden kesip büyük bataklığın içine attılar. Bir dişi kurt vardı, her uçuşunda etle dönüp bu oğulu besledi ve ölmesini engelledi, bundan sonra kurtla çocuk ilişki kurdu. Kurt gebe kaldı. Batı Denizi'nin doğusuna kadar taşıyıp, dağın yukarısında durdu. Bu dağ Gaochang'ın ([Kao-ch'ang] Turfan-Koço) kuzey batısında idi. Burada bir mağara (tünel) vardı. Kurt bunun içine girdiğinde düz bol otlu yeşillik bir alanla karşılaştı. Bu toprakların yüz ölçümü iki yüz li'den fazlaydı. Sonra kurt burada on erkek çocuk doğurdu. Büyüdüklerinde dışarıdan [diğer boylardan] evlendiler, karıları gebe kaldı.

    Bunun devâmında her birinin soyadı oldu. Ashina bunlardan biridir. Oğul-torun çok hızlı çoğaldılar, bir kaç yüz âile olduklarında, bir kaç nesil geçmişti. Mağaranın içinden birlikte çıkıp, Ruanruanlar'a bağlandılar.

    Bir başka söylentiye göre Suo ülkesinde [neresi olduğu bilinmiyor], Hunlar'ın kuzeyinde ortaya çıktılar. Onun boyunun büyüklerine Apangbu [A-p'ang-pu] derlerdi. Küçük-büyük 17 kardeş idiler. Birisine Yisinishidou [Yi-ssu-ni-shih-tou] derlerdi. Kurttan doğmaydı.

    Pangbu ve diğerlerinin kişilikleri aptalca olduğundan ülkeleri yıkıldı. Nishidou'un çok değişik bir yapısı vardı. Rüzgâra ve yağmura söz geçirebiliyordu. İki kadınla evlendi. Biri yaz rûhunun kızı, diğeri de kış rûhunun kızı idi. Biri gebe kaldı. Büyük oğulun adı Nadouliu [Na-tou-liu] Şad'dı. Halkı tarafından reisliğe getirildi. Unvânı Tujue oldu. Nadouliu'dan doğan oğullardan hepsi annesinin boy adı soyadı olmuştu. Unvânı Axian (A-hsien) Şad idi.

    Her ne kadar söylenişleri değişik ise de hepsi kurt soyundandı.



    Diğer bir kaynakta da benzerleri anlatılmış:

    Cefu Yuangui (Ts'e-fu Yüan-kui), 956. Bölüm, 11251. sayfa

    Alıntı:
    30/b
    Gök Türkler önceden Pingliang'ın çeşitli Hu'larındandı. Boy adları Ashina'dır. Sonraki Wei hânedânının yöneticisi Taiwu tarafından yıkıldılar. Boyun büyük bir bölümü ve Qu [Ch'ü] boyu Ashina olaraktan beş yüz âile miktârında Rurular'a [Ju-ju] kaçtılar. Soyun hepsi Altay Dağı'nda oturarak demir işinde çalıştılar. Altay dağlarının biçimi tolgaya benzediği için (Doumou) onların dilinde tolgaya Tujue dendiğinden dolayı bu onların unvânı oldu.

    Ya da deniliyor ki; onların önceki ülkesi Batı Denizi'nin yukarı taraflarında iken komşu devlet tarafından kadın ve erkekleri küçük büyük gözetilmeksizin hepsi öldürüldü.

    31/a, sayfa 11252

    Yalnızca bir oğul sağ kaldı. Öldürülmeye kıyılmadı. Kolları ve ayakları kesilip büyük bir bataklığın içine atıldı. Dişi bir kurt vardı. Her et getirişinde hepsini ona yedirip, bu oğulu besledi ve dolayısıyla ölmekten kurtardı. Bundan sobra kurtla ilişkide bulundular. Kurt gebe kaldı. O komşu ülkenin insanları yine adam gönderip, onu öldürtmek istediler. Sonra kurt oğulun yanında bulunduğu sırada tam yaklaşıp öldürecek iken, bu kurt güçlenerek, doğa üstü bir biçimde uçarak denizin doğusunda bulunan dağda durdu.

    Bu dağ Gaochang'ın kuzeybatısındaydı. Dağın içinde mağaraya benzeyen oyuk vardı. Kurt onun içine girdi. 200 li'den çok bir alandaki düzlükte bol otlu yerle karşılaştı. Bundan sonra kurt on erkek çocuk doğurdu. Onlardan birinin adı Ashina idi. En saygın insanları boy reisleri olur. Bu nedenle otağın kapısına kurt başlı sancak dikilirdi. Bu aslını unutmadığını göstermekte idi.

    Bir başka söylenişe göre; Gök Türkler önce Suo ülkesinde ortaya çıktılar. Burası Hunlar'ın kuzeyindedir. Onun soyunun büyük insanı Apangbu'dur. On yedi erkek kardeştirler Onlardan birine Yisinishidou derler. Kurttan doğmadır. Pangbu ve diğerlerinin yapısı biraz aptalca olduğundan, onların ülkeleri yıkılıp harâp oldu.

    Nishidou'un değişik bir özelliği vardı. Rüzgâra ve yağmura söz geçirebilirdi.

    31/b

    İki kadınla evlendi biri yaz tanrıçası, diğeri kış tanrıçasıydı. Kadınlardan biri gebe kaldı ve dört erkek çocuk doğurdu. Onlardan biri değişti, ak kuğu oldu. Onun ülkesi Afu suyunun yanında idi ve unvânı Qigu ([Ch'i-ku] Kırgız) oldu. Bir diğerinin ülkesi Chuxi [Ch'u-hsi] suyunun yanındayken bir başkasının ülkesi Jiansichuxiqi [Chien-ssu-ch'u-hsi-ch'i] dağındadır. Bu büyük dağda yine Apangbu soyundan insanlar vardır. Ayrıca çok çiğ vardı. Ateşin oğlu ateş çıkararak besledi hepsine yardım etti. Bu nedenden onun oğlu reis oldu. Unvanları ise Tujue'ydi. İşte Nadouliu budur. Douliu'nun on karısı vardı. Doğan çocukların hepsi kendi annelerinin boy adlarını ad olarak aldılar. Boy adı Ashina olan küçük karısının oğludur. Douliu ölünce on karısı ve oğulları bir seçim yaparak birisini seçmek istediler ve büyük ormanda ağaçların altında toplandılar; şöyle karar verdiler. Ağaç tarafından en yükseğe zıplayan reis seçilecekti. Ashina'nın oğlu gençti ve en yükseğe zıpladı. Herkes onu reis olarak kabûl etti. Unvânı Axian Şad oldu. Sonuçta hepsi kurt soyudur.



    Ancak burada belirtmek isterim ki bu Altaylar'ın adı tolgaya (miğfere) benzediği için Gök Türkler'in adı Türk olmuştur ifâdesi yanlış çünkü:
    - Altaylar tolgaya benzemiyor
    - Eski Türkçe'de miğfer "Türk" değil "Tolga"ydı.









  2. Alev
    Özel Üye

    Gök Türkler'in Türeyiş Efsâneleri Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi
islami Siteler Mumine